Dawne mapy Polski
i Europy Środkowej
Serwis poświęcony historycznej kartografii ziem polskich — od renesansowych atlasów flamandzkich po mapy wojskowe i statystyczne XIX wieku. Opisy kartografów, zbiorów archiwalnych i reprodukcji.
Tematy omawiane w serwisie
Trzy główne obszary tematyczne: twórcy map renesansowych, przegląd historycznych opracowań ziem polskich oraz informacje o zbiorach archiwalnych i reprodukcjach.
Kartografowie
Kartografowie renesansu i ich wkład w mapowanie Europy Środkowej
Abraham Ortelius, Gerard Mercator i Bernard Wapowski — twórcy, których prace ukształtowały nowożytny obraz kartograficzny ziem polskich i litewskich.
Czytaj artykuł →
Mapy historyczne
Mapy historyczne Polski — od Wapowskiego do Chrzanowskiego
Przegląd najważniejszych map ziem polskich od XVI do XIX wieku — od pierwszych opracowań renesansowych po precyzyjne mapy wojskowe okresu rozbiorów.
Czytaj artykuł →
Zbiory archiwalne
Zbiory archiwalne i reprodukcje — gdzie szukać dawnych map
Przegląd polskich i europejskich instytucji przechowujących historyczne mapy. Biblioteka Narodowa, AGAD, Biblioteka Jagiellońska i zasoby cyfrowe.
Czytaj artykuł →
Kartografia jako źródło historyczne
Mapy historyczne są nie tylko dokumentami geograficznymi — stanowią zapis ówczesnej wiedzy, wyobrażeń i interesów politycznych swoich twórców. Błędy na mapach renesansowych nierzadko powtarzały się przez kilkadziesiąt lat, co pozwala śledzić genealogię poszczególnych opracowań i ustalać wzajemne zależności między warsztatami kartograficznymi.
Analiza doboru nazw miejscowych, zasięgu terytorialnego i szczegółowości treści mapy dostarcza informacji nie tylko o samym terenie, ale też o zleceniodawcach i zamierzonym odbiorcy. Mapa wojskowa rządzi się innymi regułami niż atlas handlowy przeznaczony dla kupców.
Reprodukcje i oryginały w zbiorach prywatnych
Historyczne mapy od dawna przyciągają kolekcjonerów. Na rynku antykwarycznym dostępne są zarówno oryginalne arkusze z XVI–XIX wieku, jak i współczesne reprodukcje wysokiej jakości wykonane przez wyspecjalizowane wydawnictwa. Ocena autentyczności dawnych druków wymaga znajomości technik druku miedziorytowego i litograficznego oraz charakterystycznych cech poszczególnych wydawców.
Reprodukcje dostępne cyfrowo przez Polona.pl i Wikimedia Commons można drukować do użytku prywatnego bez opłat licencyjnych — co czyni je dostępnym punktem wyjścia dla osób zainteresowanych tematyką.
Formularz kontaktowy
Formularz służy do przesyłania pytań dotyczących treści serwisu oraz uwag redakcyjnych. Dane wpisane w formularzu nie są przesyłane na zewnętrzny serwer.